Eu

Euskararen Adierazle Sistema (EAS) aurkeztu dute Donostian, euskararen osasunaren inguruko informazioa biltzen duen tresna berritzaile bat

2017.eko abenduak 20

Eusko Jaurlaritzak, Nafarroako Gobernuak, Iparraldeko Euskararen Erakunde Publikoak eta Gipuzkoa, Araba eta Bizkaiko foru aldundiek sustatu dute proiektu hau.

 

Donostia, 2017/12/20        

 

Euskararen Adierazle Sistema (EAS) aurkeztu dute gaur, Donostian, gure hizkuntzaren osasunaz informazioa era planifikatuan eta sistematikoan emango duen tresna hau bultzatu duten erakunde nagusiek. Eusko Jaurlaritzak, Nafarroako Gobernuak, Iparraldeko Euskararen Erakunde Publikoak eta Gipuzkoa, Araba eta Bizkaiko foru aldundiek sustatutako ekimen honen baitan 33 adierazle nagusi bildu dira, euskararen egoeraren inguruan informaziorik nabarmenena ematen dutelakoan. Informazio hori guztia  www.euskadi.eus/eas webgunean bilduta dago eta gaurtik aurrera kontsulta daiteke (laster proiektua sustatu duten gainontzeko erakundeen webguneetan ere izango dira datuak).

Bingen Zupiria Eusko Jaurlaritzako Kultura eta Hizkuntza Politikako sailburua, Mikel Arregi Nafarroako Gobernuko Euskarabidea institutuko zuzendaria eta Mathieu Bergè Iparraldeko Euskararen Erakunde Publikoaren presidente ordea izan dira tresna hau aurkezteko arduradunak. Aurkezpenean aldundietako ordezkariak ere izan dira. Proiektuak 389.017 euro jasoko ditu  Europar Batasunak eskainitako Interreg-POCTEFA diru-laguntzetatik eta posible egiteko prozesua lau urtez luzatu da. Diru-laguntza honetaz gain, erakundeek 209.471 euro inbertitu dituzte; guztira, 598.488 euroko aurrekontua izan du proiektuak.

“Hizkuntza politikaren alorrean aspalditik egon da Euskararen Adierazle Sistema (EAS) bateratua izateko anbizioa. Orain arte erakunde bakoitzak bazituen bere erreferentziazko adierazleak, baina ez zen horrelako lankidetzarik sustatu garrantzitsuenak nabarmentzeko. Gaur aurkeztu dugun webgunean pisuzkoenak jaso dira, eta era dinamikoan berritu ahal izango dira beharrezko ikusten bada”, azaldu du Zupiria sailburuak.

Proiektu honen abiapuntuan euskararen errealitatea albait zehatzen ezagutzeko helburua dago, beharrezkoa baita hizkuntza politikarik eta estrategiarik eraginkorrenak sustatzeko. Euskararen egoera arlo ezberdinetan ezagutzeko hainbat tresna eta ikerketa daude gurean: Inkesta Soziolinguistikoa, Arrue Txostena, zentsua, Kale Neurketa… EASen iturri hauetatik hartutako daturik esanguratsuenak bildu dira eta 33 adierazle horiek hautatu dira, beti ere  adostasun politikoan, teknikoan eta gizarte mailakoan oinarrituta. Proiektuak, halaber, izaera dinamikoa izango du eta adierazle berriak gehi daitezke aurkeztutako sistemara

EASek euskararen lurralde osoa hartzen du eta, honi esker, administrazioek zein era askotako erakundeek jatorri ezberdinetako hainbat datu izango dituzte eskura. Eusko Jaurlaritzak, Nafarroako Gobernuak eta Iparraldeko Euskararen Erakunde Publikoak iragan uztailaren 3an sinaturiko lankidetza-hitzarmenak ahalbidetu du euskararen eremu osoa hartzeko aukera.

Mathieu Bergék adierazi du europar  finantzamendu honen garrantzia, abiapuntua baita Europar finantzabideek eta bereziki POCTEFA ekintza programa berriek “hizkuntza politikaren erronkak kontuan hartzeko”. Halabere, iragan uztailaren 3an Iruñean Eusko Jaurlaritzak, Nafarroako Gobernuak eta Euskararen Erakunde Publikoak euskara sustatzeko sinaturiko hitzarmena ekartzen ari den onurak azpimarratu ditu. Nafarroko Gobernuko ordezkari Mikel Arregik ere alderdi hori nabarmendu du: “Hitzarmen hau sinatu baino lehen hainbat proiektu elkarrekin landu baditugu ere, esan behar da aldaketa nabarmena izan dela eta unean uneko elkarlan eoera batetik lankidetza planifikatu batera pasatu garela”.

Gaur bertan abian jarri da EASen datuak jasotzen dituen webgunea: www.euskadi.eus/eas. “Tresna hau oso baliagarria izango da euskararen eremuan hizkuntza politika kudeatzeko ardura duten administrazio guztientzat. Erabilgarria izango da, baita ere, bestelako hainbat erakunderentzat: unibertsitateak, enpresak… Horrekin batera, hiritar guztien eskura izango dira datu horiek, eta gai honetan interesa duten guztiek kontsultatu ahal izango dute. Lau hizkuntzatan izango dira datuok, euskararen eremuan, maila batean edo bestean, ofizialak diren hiru hizkuntzetan: euskara, gaztelania eta frantsesa, eta, horrez gain, ingelesez. Izan ere, badakigu asko direla nazioartean euskararen biziberritze prozesuan interesa dutenak”, gehitu du Zupiriak.

EAS posible egiteko prozesua 2013an hasi zen eta, hurrengo urtean, EASen egitura zehaztu zen: Batzorde Sustatzailea, Batzorde Teknikoa eta Batzorde Exekutiboa. EASen zuhaitz tematikoa zehaztu zen gerora, eta horren araberako lehen adierazle definitu eta onartu ziren. Europar Batasuneko Interreg-POCTEFA diru-laguntzen lehenengo deialdira aurkeztu zen 2015ean eta, azkenik, aplikazio informatikoa zehaztu zen.

Europako Eskualde Garapenerako Funtsak (EEGF) proiektuaren % 65a ordaindu du, Espainia-Frantzia-Andorra Interreg V-A programaren bitartez (POCTEFA 2014-2020). POCTEFAren xedea da Espainia, Frantzia eta Andorraren arteko mugaldearen integrazio ekonomikoa eta soziala sustatzea. Bere laguntza ekonomia, gizarte eta ingurumen arloetako mugaz gaindiko jardueren garapenera mugatzen da, lurraldearen garapen iraunkorraren aldeko baterako estrategien bidez.

Iruzkin bat
  • Faceless avatar thumb 70
    Zerbait esan nahi duzu?… iruzkindu albiste hau
  • 2017.eko abenduak 25

    No dudo de la buena voluntad de la mayoría de los promotores de este proyecto ni de la capacidad intelectual de los expertos que hayan sido consultados, pero ante la presencia muy continuada y muy directa de la cruda realidad desde mi humilde observatorio de analista de Comunicación, me temo que los resultados finales de la buena voluntad y la expertía citada queden una vez más como tantos otros magníficos proyectos y normativas propias e internacionales varias sobre derechos lingüísticos.
    Al examinar la compleja y completa infraestructura humana y material puesta en servicio de la Política Lingüística según el DECRETO 82/2017, de 11 de abril, por el que se establece la estructura orgánica y funcional del Departamento de Cultura y Política Lingüística, y ser testigos además de la cantidad y calidad de las manifestaciones, actividades e iniciativas populares que se producen, parece absolutamente rechazable por absurda la duda sobre la garantía de un futuro permanente y glorioso de nuestra lengua, pero insisto en que yo la estoy viendo ya sometida realmente a lo que ha sido el devenir histórico de tantas y tantas otras lenguas minoritarias bajo el axioma: “Una lengua que en su espacio natural no es ya ni necesaria ni suficiente existiendo otra que sí lo es, cae en diglosia y, tarde o temprano, desaparece”.
    Está claro que los vascos en general hemos apostado hace mucho por un plurilingüismo enriquecedor, pero los casos en que lo haya sido con pérdida o perjuicio del idioma propio me parecen un despropósito.
    Por la misma razón de nuestra apuesta plurilingüe aceptamos que los idiomas de nuestro entorno, (Castellano y Francés) que consideramos también nuestros, sean necesarios cada cual en su ámbito, pero de ninguna manera debemos considerarlos suficientes porque serían (creo que ya lo son) invasores glotófagos.
    El Derecho Natural, previo y más importante que cualquier legislación, nos permite (nos obliga diría yo) a preservar nuestra cultura y nuestra lengua que constituye una forma particular de pensar y comunicar, para el futuro próximo de nuestros descendientes y el futuro sin límites de los suyos.
    Para eso tenemos la necesidad y el deber de gestionar un modelo de sociedad que incluya el hecho de que el Euskera conviva como necesario en su espacio natural.
    El Sistema de Indicadores basado habitualmente en los análisis estadísticos de conocimiento y uso realizados por encuesta carece, a mi entender, de parámetros que afecten a las previsiones de futuro.
    El axioma que he citado es inexorable y los indicadores que reivindico son muy sencillos:
    -¿Cuántos habitantes de Euskal Herria, nativos o no, saben que la pervivencia de un idioma depende del nivel de su necesidad?
    -¿Qué recursos humanos, técnicos, materiales, económicos, etc., se emplean actualmente para que el Euskera sea necesario en Euskal herría sabiendo que los pasos que no se dan en ese sentido se están dando en el contrario?
    -¿Cuántos habitantes de Euskal Herria, nativos o no, están o estarían dispuestos a que se apliquen todos los medios necesarios para que el Euskera sea realmente necesario en su entorno natural?
    La respuesta a esas tres simples preguntas sí sería un indicador realmente significativo con respecto al futuro de nuestra lengua.

    Jose Antonio Villar Oiarzabal
    15321868G villar.joseantonio@gmail.com

Komunikabideek behera kargatzeko
Ekitaldiko kargudunak